Khiêu vũ thể thao » kĩ thuật

Kỹ thuật khiêu vũ cơ bản

loanta — Mon, 07 Sep 2009 16:43:19 +0000

Trong lúc xem vài instructional của DVD do có một số thầy dạy nhảy tên tuổi lão thành và lão nghề trong thế giớ khiêu vũ quốc tết thuyết giảng, tôi nghĩ ra một điều để xin được trao đổi với các bạn ở Vietnam như là những người bạn có cùng một đam mê khiêu vũ: đó là BASIC trong khiêu vũ quốc tế.

Trên thị trường đã có rất nhiều DVD về KVQT, nhưng đại đa số là về các ROUTINES hơn là về BASIC TECHNIQUES. Thỉnh thoảng mới có được một hay hai DVD về BASIC TECHNIQUES, thường dưới dạng LECTURES. Basic techniques gọi tắt là basic thường được đa số dancer xem như là những bước đơn giản (simple steps). Thật ra thì basic không hẳn có nghĩa như thế và basics hay fundamentals có nghĩa là những điệu cơ bản, ví dụ như về Điện tử cơ bản thì những điều cơ bản như là phần nhập môn của môn học điện tử như electrons và sự di chuyển của electrons, các linh kiện như resitors, capacitors, indutors, printed circuit boards (PCB’s), các loại transitors và sự hoạt động cơ bản của mỗi loại transitors và những mạch điện tử cơ bản (basic circuits) sử dụng các linh kiện thừa kế trên, v.v…, vì người học điện tử phải hiểu biết những điều cơ bản này thì mới có thể hiểu biết thêm về điện tử vì những mạch điện phức tạp đều dựa trên những mạch điện cơ bản với những cấu trúc khác nhau.

Trong KVQT, những bước nhảy phức tạp khác nhau cũng đều sử dụng những bước nhảy cơ bản với những cấu trúc khác nhau. Vì khiêu vũ quốc tế có những điệu nhảy khác nhau. Ví dụ như Latin có 5 điệu nhảy khác nhau, Standard khác với Latin và cũng có 5 điệu khác nhau, nên cơ bản cũng khác nhau, ít hay nhiều hoặc hoàn toàn không có gì giống nhau. Sự khác nhau này thường được gọi là đặc tính (CHARACTER) của mỗi điệu nhảy. Đây là điều quan trọng mà dancers cần phân biệt và hiểu rõ rang để khiêu vũ tốt. Tuy các vũ hình có cùng một tên, nhưng cách thực hiện các vũ hình đó không giống nhau vì các điệu nhảy khác nhau về đặc tính. Nếu phải kể ra những ví dụ cho điều này thì chắc là nhiều và dài dòng lắm; Tôi xin kể ra vài ví dụ như sau: Cách WALK trong Rumba và cách WALK trong Samba khác nhau, Samba và CCC có cách thực hiện CHASSE khác nhau. WAlTZ và TANGO có cách thực hiện CONTRA CHECK khác nhau. Nói về Basics thì có thể kể ra nhiều điều cơ bản như thực hiện bước walk ở rumba ra sao, ở Samba ra sao và thực hiện Chasse ở CCC ra sao, ở Samba ra sao, thực hiện bước Contra check ở Waltz ra sao, ở Tango ra sao, thực hiện bước New York ở Rhumba ra sao, thực hiện bước Spot Turn ở Rhumba ra sao, và ở CCC ra sao, cơ bản của những bước Tango là Staccato, của Waltz là Legato và cở bản của Vien Waltz là Rotation, Swing, Sway và Rise và Fall chẳng hạn, và thế đứng của Paso Doble là ngực ưỡn về trước, đôi vai và đôi mông uốn về phía sau và có thể không được đứng trên HEELS mà phải đứng trên BALLS của đôi chân. Một điều cơ bản khi khiêu vũ là sử dụng sự chuyển động và các động tác của thân người để nói lên một câu chuyện theo bài nhạc chứ không phải chỉ dùng đôi chân để làm việc này.

Chính sự hiểu biết về những động tác cơ bản và ý niệm cơ bản về dancing giúp dancers nhảy tốt trên sàn. Một vũ sư đẳng cấp quốc tế, cựu vô địch thế giới với vài chục năm dạy và giám khảo các cuộc thi KVQT ở Blackpool có nói như sau: Người thầy chỉ dạy và sửa những lỗi của người học là chính và chính những kiến thức tổng quát và cơ bản rút ra từ một bài thuyết giảng mới giúp người học có được một cách nhìn và hiểu biết tổng quát và sâu rộng về một điệu nhảy để có thể nhảy tốt được. Vẫn còn có nhiều dancers chú trọng nhiều về các vũ hình hơn là cách thức thực hiện các vũ hình, vì nói chung thì dancers nào cũng muốn nhảy tốt cả, nhưng nhiều dancers nẫn nôn nóng, thiếu kiên nhẫn và đầu tư công sức tập luyện và thời gian lẫn tiền bạc để học hỏi và thực hiện tốt những kỹ thuật cơ bản của những điệu nhảy mà họ thích nhảy nhất để thi đấu hoặc biểu diễn cho người này người nọ và bạn bè xem. Trên sàn nhảy, chất lượng nhảy khi thi đấu giữa đôi này và đôi kia rất rõ rệt đối với giám khảo; một trong những mục đích của một vị giám khảo khi di chuyển đến gần một đôi thi đấu hơn là để nhìn kỹ hơn để đánh giá đúng những điều nổi bật của đôi này so với đôi khác trên sàn nhảy. Với hy vọng là BASICS sẽ được quan tâm nhiều hơn, tôi xin gửi lời chào tạm biệt các bạn dancers bên nhà.

Tốc độ và biểu cảm

loanta — Mon, 07 Sep 2009 16:25:01 +0000

SEA GAMES ở Thailand đã qua và các vận động viên Dancesport Việt Nam (VĐVDSVN) đã trở về nước. Điều mà các bạn trong nước nhận xét là ” VĐV các nước bạn đã nhảy khốc liệt còn các VĐVVN nhảy không có tốc độ và biểu cảm “. Cá nhân tôi thì không có được cơ hội trực tiếp xem các cuộc thi đấu DS ở SEA Games tổ chức tại Thailand hoặc xem qua tivi nhưng tôi cũng hiểu được phần nào những gì các bạn trong nước muốn nói qua nhận xét của họ.

Nói về biểu cảm, theo như tôi hiểu thì biểu cảm là cốt lõi cuả khiêu vũ bất luận ở thể loại nào – folk dances, ballet dances hay ballroom dances hoặc latin dances v.v… Có một chuyên gia đã nói như sau về biểu cảm: KHÔNG AI DẠY CÁC BẠN BIỂU CẢM, BẠN KHÔNG MUA ĐƯỢC BIỂU CẢM, VÌ BIỂU CẢM GẦN NHƯ GẮN LIỀN VỚI PERSONALITY VÀ LÀ DO TRỜI PHÚ CHO CÁI NĂNG KHIẾU NÀY “. Tuy nói vậy nhưng trong lúc xem các cặp sao và chuyên nghiệp tập luyện, thi đấu trong DWTS, nghe những nhận xét cuả các giám khảo sau mỗi bài thi thì tôi hiểu được là biểu cảm tốt cũng do tập luyện mà ra, do bài biên đạo hay và cũng có thể là do bài nhạc phù hợp với bài biên đạo nữa. Bà Shirley Ballas đã nói với sao nữ Sabrina nhảy cặp với Mark Ballas trong lúc tập luyện bài thi nhảy Rumba là ” cần phải diễn kịch (acting) để trình diễn được tính chất tình tứ trong điệu Rumba “. Biểu cảm thái quá cũng làm cho bài thi nhảy kém đi về mặt trình diễn, do vậy người nữ cần giữ tốt được biểu cảm để không bị kích động thái quá và giúp cho VĐV nam vững những bước nhảy cuả mình, thực hiện tốt được những gì đã tập luyện và đã lên kế hoạch. Giám khảo Len Goodman đã có lần nhận xét về một bài thi nhảy cuả cặp Helio – Julianne là ” bản nhạc, bài nhạc, bài dựng khéo léo và tương đối khó cuả chuyên nghiệp Julianne đã làm cho bài thi nhảy cuả cặp này thật là tuyệt vời. Bài thi nhảy Free Style cuả Helio – Julianne trong đêm chung kết đã được giám khảo Len goodman đánh giá là hay nhất so với các bài thi nhảy free style trong đêm và đã bỏ xa các cặp khác”. Cặp Helio – Julianne đã đoạt chức vô địch DWTS muà thứ 5 với chiếc Mirrorball Trophy. Mặc dù Helio đã không nhảy tốt hơn Mel B về mặt kỹ thuật nhưng Helio đã biểu cảm và trình diễn rất tốt. Điều quan trọng gắn liền với biểu cảm là sự đồng điệu ‘good chemistry’ giữa hai thành viên (partners). Chuyên nghiệp Julianne đã có nhận xét về Good Chemistry như sau: YOU CAN FAKE THE FEET, YOU CAN FAKE THE ARMS BUT IT IS BORING TO WATCH IF THERE IS NO CHEMISTRY. Quả thật không sai. Tôi đã xem các VĐV thi trong Giải Vô Địch Quốc Gia trong tháng 10 ở Hà Nội vừa qua, tôi không thấy được chemistry giữa hai thành viên cuả các cặp thi đấu có thể một phần là do họ vẫn còn có một chút e dè và khoảng cách nhỏ trong quan hệ khiêu vũ giữa nam và nữ nên đã không tạo được một chemistry như ý chăng.

Kế tiếp vấn đề biểu cảm là vấn đề tốc độ. Tôi nhớ là đã được nghe một cựu vô địch thế giới nói về TỐC ĐỘ như sau: CÓ TỐC ĐỘ KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ PHẢI NHANH (Speed does not mean Fast). Theo như tôi hiểu thì Speed gắn liền với Timing và mỗi bước nhảy đều phải được thực hiện trong khuôn khổ cuả thời gian qui định cuả nó. VĐV nhảy Jive và Quickstep không những phải có tốc độ tốt mà còn cần phải có năng lượng cao (high energy level). Chuyên nghiệp Julianne được nhiều người viết trên Forum DWTS khen là có nhũng bước nhảy tốc độ hơn so với chuyên nghiệp Cheryl, vì những bước xoay (turns và twists), di chuyển (moves) cuả Julianne thoăn thoắt hơn, sắc, gọn hơn những bước xoay và di chuyển cuả Cheryl. Có xem hai nữ chuyên nghiệp này nhảy cùng với những chuyên nghiệp khác trong những bài biểu diễn tập thể như là bài biểu diễn JIVE thì mới nhận thấy sự khác biệt giữa họ: những đòn KICKS và FLICKS cuả Julianne cao, nhanh và sắc ” kinh khủng “, Julianne rất tự nhiên và vui tươi suốt bài nhảy.

Một điều cuối cùng tôi viết ra đây là sau SEA GAMES vài người ở VN đã tỏ ra bi quan về tương lai môn KVQT ở VN. Tôi nghĩ là tương lai môn KVQT ở VN phần lớn tùy thuộc vào cái nhìn, sự đánh giá và đầu tư cuả những người lãnh đạo về dancesport ở VN. Tôi xin ghi lại nguyên văn bằng tiếng Anh nhận xét cuả một chuyên gia về KVQT đã viết trên Forum DWTS:

1) Many hours of training enhances their capablity to display their talent ;
2) Many hours of practice contributes to the memory, the movements and dance routine.

Tôi lúc nào cũng tin tưởng ở các VĐV Dancesport VN vì họ còn trẻ, còn thời gian để tập luyện và nhảy tốt hơn sau này nếu như họ được sự tiếp sức đúng mức và vững bền cuả các quý vị lãnh đạo Dancesport ở VN. SEA Games đã qua và giờ đây các bạn VĐV VN theo như tôi nghĩ đã có dịp tích lũy được những kinh nghiệm quý giá cho bản thân, có được tầm nhìn xa và tốt hơn về dancesport. Hình như là Tôn Tử một vị chiến lược gia lừng danh người Trung Hoa đã nói (nếu như tôi không nhầm) là: “BIẾT NGƯỜI BIẾT TA TRĂM TRẬN TRĂM THẮNG”.